Hou maar op, ik weet het: ik ben hopeloos gefaald in het naleven van mijn eigen voornemen om minimaal één blogpost per maand te schrijven. Waar ik die zelfbedachte regel eerder nog als stok achter de deur gebruikte om de lange reeks van opeenvolgende maanden waarin ik iets publiceerde niet te onderbreken (hallo perfectionisme), schreef ik eind april voor het laatst en is het nu dus alweer 5 maanden (!) later. Ik schaam me diep, maar eigenlijk heeft het daar ook net alles mee te maken dat ik in de tussentijd niks meer geschreven heb.

Kapot geschrokken

Hè, hoe zit dat dan? Nou, om eerlijk te zijn ben ik me kapot geschrokken van het aantal reacties dat ik op Wat als ik de Ander eens in Ik verander gekregen heb, zowel hier als op Facebook. Ik vond het doodeng om het te publiceren en om mensen daarmee een inkijkje in mijzelf te geven en dan ook nog in iets waar ik mee worstel of op z’n minst moeilijk vind. Ik heb me serieus afgevraagd óf ik het wel moest posten, want ‘wie zou het überhaupt interessant vinden en erop zitten te wachten?’ Hoe onwerkelijk is het dan om zoveel positieve en begripvolle reacties te krijgen en te merken dat wat je schrijft voor veel mensen herkenbaar is?

Eye opener

Het was voor mij bijna de wereld op z’n kop. Dus ik schrijf over iets wat ik moeilijk vind, waar ik me eigenlijk voor schaam en waar ik afwijzende ‘stel je niet aan’ of ‘grow up’-reacties verwacht, krijg ik juist begrip en herkenning terug. Ik heb hier de afgelopen maanden veel over nagedacht. Hoe kan het dat uitspreken van iets dat je lastig vindt en waar je je voor schaamt, in plaats van afwijzing juist begrip oplevert? Ik weet er het antwoord nog niet op, maar ik weet wel dat dit een enorme eye opener voor mij is, omdat ik altijd heb gedacht dat het andersom was. Dat schaamte iets slecht is, een zwakte die je niet aan anderen moet laten zien. Je moet daarentegen zelfverzekerd zijn, geen angst uitstralen, want dat leidt alleen maar tot afwijzing en afgewezen worden is het ergste wat er is, dus moet je dat te allen tijde proberen te voorkomen. En dit blijkt nu dus niet te kloppen? Ehh…?

Schaamte is niet zwak

Inmiddels begin ik steeds meer in te zien dat mijn gedachtes over schaamte inderdaad niet kloppen. Enorm helpend hierbij is de informatie in het boek De kracht van kwetsbaarheid van dé schaamte-expert van dit moment, Brené Brown. Het boek dat ik nota bene al jaren ongelezen op m’n e-reader had staan. Zij omschrijft schaamte als de angst voor onverbondenheid, om er niet bij te horen. In zoverre komt het overeen met mijn gedachte ‘schaamte leidt tot afwijzing.’ Het grote verschil is echter dat zij stelt dat zodra je voor je schaamtegevoelens uitkomt, met andere woorden je kwetsbaarheid laat zien, de schaamte als sneeuw voor de zon verdwijnt. Schaamte houdt namelijk niet van licht en openheid, maar gedijt het beste in het stille donker.

Kwetsbaarheid loont

En is dit niet precies wat ik zelf ervaren heb? Ik kan je vertellen dat ik me rot schaamde over het feit dat ik werkgever, mijn man en mijn familie moest vertellen dat ik besloten had de baan toch niet aan te nemen. Ik hoorde hun afwijzende reacties al van ver aankomen: ‘dat kun je niet maken’, ‘ben blij dat je net op tijd iets gevonden hebt’, ‘probeer het eerst eens’ etc. En toen ik mijn blogpost over kiezen voor mezelf na lang wikken en wegen toch besloot te publiceren durfde ik niet eens op Facebook te kijken, bang voor negatieve reacties. Maar wat gebeurde er in beide gevallen? Zodra ik me kwetsbaar opstelde door te verwoorden hoe ik ergens in sta, over denk of voel, bleken de reacties juist positief, begripvol, lief en lovend te zijn en voelde ik me door de herkenbaarheid die mijn worsteling bij anderen opriep juist meer verbonden met de mensen om mij heen dan ooit. Je kwetsbaar opstellen loont dus. Bye bye schaamte.

Struggle

Hoewel ik nu een paar keer het bewijs heb gekregen dat schaamtegevoelens verdwijnen als je ze uitspreekt en dat je kwetsbaar opstellen bijdraagt aan een betere band met je omgeving, is dit daarmee natuurlijk niet meteen iets wat me makkelijk afgaat. Helemaal niet door de foutieve overtuigingen die ik jarenlang gehad heb, dat schaamte en kwetsbaarheid zwak zouden zijn en dat je die emoties maar beter niet kunt laten zien. Ik blijf een enorme drempel voelen om erover te praten of te schrijven. Om mezelf bloot te geven en te laten zien wie ik werkelijk ben. Ondanks begrip, herkenning en een grotere verbondenheid met anderen. Het blijft een struggle. Maar zonder ongemak geen groei!