Vannacht droomde ik dat ik terug was op mijn oude werk, als vrijwilliger. Confronterend om mijn oud-collega’s weer te zien en om te merken hoe daar alles gewoon was doorgegaan (in mijn droom bestond corona niet) terwijl bij mij alles sinds 1 juni stil is komen te staan. Hoe ik van iemand met verantwoordelijkheden, salaris en een functietitel opeens niemand werd. Ik was docent, collega en coördinator inburgering op locatie. Maar wie ben je als dat allemaal wegvalt?

Werk en identiteit

Voor sommige partijen is dat niet zo moeilijk om te zeggen. Zo ben ik voor het UWV iemand die werkloos of, positiever geformuleerd, werkzoekende met een WW-uitkering is. Voor mijn partner en familie ben ik iemand die (hopelijk) snel weer een baan heeft. Voor de maatschappij ben ik duur. Maar wie ben ik buiten die benamingen nou eigenlijk echt? Best een belangrijke vraag tijdens de zoektocht naar een nieuwe, beter passende baan. Maar in een wereld waarin iemands werk en identiteit zo met elkaar verweven lijken te zijn, is het, zeker als werkloze, behoorlijk lastig om daar achter te komen. Helemaal als de buitenwereld je nauwelijks de tijd lijkt te gunnen om dat eens goed uit te zoeken.

Uitkeringsplichten

Bijvoorbeeld het UWV. Ik ben blij dat deze instantie in Nederland bestaat, begrijp dat een uitkering niet vrijblijvend is en dat ze je nog liever gisteren dan vandaag weer aan het werk zien gaan. Maar voor iemand die probeert uit te vinden wie ze is zodat ze zichzelf in een volgende baan niet weer voortdurend voorbij loopt, zorgen de bijbehorende plichten waarover ik in mijn vorige blogpost Sollicitatie-issues al schreef, toch voor druk. Ook de zogenaamde voortgangsgesprekken met een adviseur Werk (godzijdank vanwege corona nu telefonisch) zijn totaal niet helpend. Nog los van het tot vervelends toe gemevrouw-De-Ruiter en het overduidelijk aflezen van een script. En ja, ik begrijp dat die man ook maar gewoon zijn werk doet. Maar laat hem alsjeblieft ophouden met mij het gevoel te geven dat hij niet gelooft dat ik er niet alles aan doe om weer aan het werk te komen onder het mom van dat ik als hoogopgeleide wel weet hoe ik een cv en sollicitatiebrief moet schrijven. Het feit dat ik zijn hulp hierbij inderdaad niet nodig heb maar dat het desondanks niet lukt om snel een passende baan te vinden, wil niet zeggen dat ik er niet alles aan doe?!

Ik ben jou niet

Ook met partner en familie vind ik het lastig. Ik weet dat ze alle tips en adviezen goed bedoelen. Maar veel is toch ook gekleurd en komt voort uit het eigen referentiekader en daar ben ik niet bij geholpen. Want het gaat dan namelijk meer over hen dan over mij. En bij het erachter zien te komen wie ik ben, heb ik vrij weinig aan andermans meningen of oordelen. Ik kan er ook het beste helemaal niet naar luisteren, geneigd als ik altijd ben om me aan ‘de ander’ aan te passen om ‘het’ maar ‘goed’ te doen. Want daarmee raak ik alleen maar verder bij mezelf vandaan. Overigens: aan met mij méédenken is helemaal niets mis, maar dan moet ik het vertrekpunt zijn en dan moet je rekening houden met mijn belastbaarheid, mijn best passende werkomgeving, mijn gewenste aantal uren en mijn werkervaringen uit het verleden. Anders werkt het niet. Want ik ben jou niet.

Andermans verwachtingen

Ik vind het echt moeilijk om dicht bij mezelf te blijven. Hoevaak denk ik niet: laat ik gewoon de eerste de beste baan nemen (mits dat mogelijk zou zijn), want dan voldoe ik tenminste weer aan andermans verwachtingen. Dan ben ik weer normaal. Iemand. Dan zie ik mezelf bijvoorbeeld op een callcenter zitten waar ik na één week al gillend gek word van het idiote script en alle debiele regeltjes. Of ik beland in eenzelfde functie als in mijn laatste baan en ben binnen de kortste keren weer oververmoeid omdat ik voor iedereen het beste wil en mezelf compleet vergeet. Maar meestal vraag ik mezelf meteen ook één seconde later al af voor wie ik dat dan doe. Wat heb ik eraan als ‘de ander’ blij is dat ik weer iets om handen heb, onder de mensen kom, een normaal salaris heb etc., terwijl ik ondertussen elke dag zwaar overprikkeld en uitgeput ben omdat het werk niet past bij wie ik ben. Dan leef ik zijn leven omdat hij vindt dat het zo hoort, maar ondervind ik daar de lasten van. Dat klopt toch niet?

Mijn voorlopige ik

Ik weet inmiddels gelukkig steeds beter wie ik niet ben en wat niet bij me past. Ik hoop dat dit gegeven me gaat helpen om erachter te komen wie ik wél ben, in essentie. Los van oude functietitels, diploma’s en andermans verwachtingen over wie ik in hun ogen zou moeten zijn. Zolang ik het nog niet volledig weet, hou ik het voorlopig op iemand die dankzij haar werkloze staat relatief ontspannen en niet-overprikkeld een kopje thee op de bank drinkt en met haar man kletst, zorgt voor een enigszins opgeruimd, schoon en gezellig huis, voor meerdere dagen boodschappen doet en elke avond een gezonde maaltijd kookt en als bonus in coronatijd een zelfgemaakte lunch-tot-aan-het-bureau serveert. Allemaal niet vanzelfsprekend in tijden mét een baan, dus nu des te waardevol!