Ik heb nog nooit zoveel gemoeten sinds het begin van de lockdown. Van mezelf overigens, want alle afspraken en sociale plichtplegingen zijn onder de hashtag Blijf thuis immers zorgvuldig doorgestreept in mijn agenda (of aangevuld met het woord Skype of een andere videobeldienst waar ik voorheen nog nooit van gehoord had). De wereld vertraagde en kwam op sommige gebieden vrijwel geheel tot stilstand en hoewel ik dat onder normale omstandigheden als introvert heerlijk zou vinden, begon mijn hoofd op dat moment juist overuren te maken.

Gechoqueerd en nutteloos

In eerste instantie was ik gechoqueerd. Gechoqueerd dat zelfs in Nederland een lockdown mogelijk was. Ons land met zijn open samenleving en duizend meningen, dicht. Ik kon het niet geloven, maar het was op maandag 16 maart toch echt een feit, want mijn man en ik zaten net als miljoenen andere mensen zonder vitaal beroep thuis. En waar voor andere mensen de locatie misschien niet zoveel uitmaakt voor het uitvoeren van hun werk, kon ik als docent thuis helemaal niks doen. En in plaats van dat ik mijn plotselinge vrije tijd dan maar zag als compensatie voor het vele overwerk wat ik jaren had gehad, begon mijn hoofd te malen.

Ik voelde me nutteloos, daar waar andere mensen, met name in de zorg, zich uit de naad aan het werken waren. Ik wilde wat doen, desnoods boodschappen voor oude mensen, maar ik kreeg mezelf niet in beweging. Dat ik ook heel waardevol was door me netjes aan de regels te houden en zoveel mogelijk thuis te blijven, zag ik later pas in.

Informatievoorziener

Na me twee weken totaal ontredderd gevoeld te hebben, ben ik me uiteindelijk nuttig gaan maken door mijn cursisten te gaan informeren over de coronaregels en de inhoud van de persconferenties. Probeer daar als nieuwkomer maar eens wat van te begrijpen! In de klas was ik bezig met letters en klanken en zat instructietaal zoals ‘doe je schrift open’ en ‘pak je potlood’ er bij sommigen nog niet eens in. Ga er dan maar aanstaan! Gelukkig was er op internet veel beeldmateriaal voor laaggeletterden voorhanden en werd de corona-informatie inclusief de persconferenties ook vertaald in een x-aantal buitenlandse talen. Deze rol van informatievoorziener beviel me wel, zolang lesgeven er nog niet in zat.

De boot missen

Toen half april duidelijk werd dat ook het inburgeringsonderwijs online moest, begon de onrust weer. Al sinds het begin van de crisis zag ik in besloten Facebook- en Linkedin-groepen de ene na de andere taalschool overstappen op online lesgeven aan analfabeten en inburgeraars. Er werden afspraken gemaakt om samen Zoom en Teams verder te ontdekken en er vond een vóórtdurende uitwisseling plaats van tips & tricks. Terwijl ik zelf nog niet in de verste verte wist of online onderwijs aan mijn analfabetengroep überhaupt mogelijk was, stonden de eerste succesverhalen al op social media. En daardoor kreeg ik steeds meer het gevoel tekort te schieten. Had ik me niet al in maart in diensten zoals Zoom moeten verdiepen? Liep ik nu niet gigantisch achter op mijn collega’s in het werkveld? Had ik de boot niet al gemist?

Fomo

Het blijkt een terugkerende gedachte te zijn: de angst om de afgelopen maanden niet ten volle benut te te hebben. Ook al waren er veel beperkingen door alle regels, ook al was thuis de beste plek waar je kon zijn, ook al was dit een bizarre tijd voor iederéén. Het gaat om dat wat nog wel mogelijk was of om kansen die er juist dánkzij corona waren. Als introvert heb ik normaal nooit zoveel last van fomo, oftewel: fear of missing out. Ik hoef niet zo nodig overal bij te zijn. Sterker nog: ik ben het liefst juist niet overal bij, laat mij maar gewoon lekker thuis zitten.

Gemiste kans

Raar hoe in coronatijd deze angst dan toch zo de kop op kon steken en mij (nog steeds) het gevoel geeft dat ik niet alles uit de afgelopen maanden heb gehaald. Want: Hoeveel had ik kunnen leren als ik wel online was gaan lesgeven? Hoeveel cursussen had ik kunnen volgen met alle extra tijd die ik opeens had? Hoeveel nuttig vrijwilligerswerk had ik kunnen doen? Etc. En zo blijven mijn gedachten dus maar buitelen en malen over ‘wat als’ wat allemaal ‘maar niet’ is en kan ik, in tegenstelling tot vele andere mensen die wel gegroeid zijn in hun werk of ontwikkeling of betekenisvolle initiatieven hebben bedacht, later niet terugkijken op deze bizarre tijd waarin ik x, y en z geleerd of gedaan heb. En dat voelt als een gemiste kans.

Klein maar fijn

Uiteraard heb ik niet alleen maar zitten denken aan alles wat ik had kunnen doen, maar heb ik ook dingen gedaan waar ik achteraf met een goed gevoel op terugkijk, weliswaar klein en niet noemenswaardig op een toekomstig cv of iets dergelijks. Maar klein hoeft niet persé minder betekenisvol te zijn (al voelt dat vaak wel zo).

Wat ik leerde in coronatijd

• Ik leerde waar mijn grens qua werkbaarheid lag op het werk en handelde daarnaar met alle consequenties van dien;
• Ik leerde om efficiënt boodschappen te doen en ging van elke dag zonder lijstje naar één keer per 5 à 6 dagen mét lijstje;
• Ik begon een kleine moestuin en leerde over zaaien, groeien en oogsten. En dat zelfgekweekte groente veel lekkerder zijn dan die uit de supermarkt;
• Ik leerde om een hardhouten deur te verven en kan je nu heel goed vertellen hoe belangrijk het voorwerk (ontvetten en schuren) is voor een mooi eindresultaat;
• Ik leerde de luxe van uiteten gaan herwaarderen en geniet er nu veel meer van dan vóór corona;
• Ik leerde mijn rij-angst te overwinnen en heb alleen al de afgelopen maand méér autogereden dan het hele voorgaande jaar.

Bovenal leerde ik dat het belangrijk is om zoveel mogelijk positief te blijven (ook al gaat dat met pieken en dalen) en je te blijven richten op wat er wél mogelijk is, hoe klein het ook is. Hoe donker de tunnel half maart ook leek, inmiddels zijn we alweer bijna helemaal in het licht. Laten we daarvan genieten!