Na een aantal zonnige, warme en vooral droge weken gehad te hebben, is het weer in Nederland omgeslagen. De ongebruikelijk lange periode van wind uit het zuiden, die abnormaal warme Afrikaanse lucht onze kant op waaide en daarmee lagedrukgebieden op verre afstand hield, is afgelopen en we moeten het nu doen met de vertrouwde (zuid)westenwind en daarmee dus: koelte en regenbuien.

Heel Nederland in rep en roer! “De zomer lijkt voorbij” kopt de Telegraaf op 9 augustus jl. Het weerbericht op Weerplaza.nl van 7 augustus heeft het over vroeg herfstweer. Is iedereen soms al vergeten dat nog maar tweeënhalve week geleden de airco’s niet aan te slepen waren, we slapeloze plaknachten hadden met 24 graden en leuke actieve buitenactiviteiten er niet inzaten vanwege de kans op hitteberoertes of kortademigheid door smog? Om over zonnesteken en huidverbranding nog maar te zwijgen!

Wel in mijn achtertuin

Nederland heeft regen nodig. Al is het maar om mislukte oogsten, verzilting van onze polders en vissterfte tegen te gaan. Nu kun je je afvragen hoe erg het is dat de Jumbo tijdelijk minder verse spinazie in het schap heeft liggen, veroorzaakt door ‘extreme weersomstandigheden’, zoals het tekstbordje in de koeling mij gisteren tijdens het boodschappen doen liet weten. Ook woon ik niet in een polder, dus heb ik geen last van verzilting van de grond. En die zoetwatervissen, tja jammer, maar ik eet altijd al liever zeevis. Maar maken we ons hiermee niet schuldig aan NIMBY-gedrag? Not in my backyard oftewel niet in mijn achtertuin. Zolang wij zelf geen last hebben van het neerslagtekort en de daaruit voortkomende droogte, vinden we het niet erg dat het nauwelijks regent. De tuin sproeien we zelf wel af en toe, dus wat is het probleem?

Wat het probleem is? Nou, dat kan ik je wel even vertellen. Het probleem is dat mijn mini-bretonse bloemenpracht, waarover ik in een eerdere blogpost schreef, niet volledig tot bloei komt! Mijn aanvankelijk zo prachtige roze The fairy-roosjes, die twee jaar geleden zeker vier maanden onophoudelijk, in groten getale hebben gebloeid, staan er nu met dor en vergeeld blad nogal treurig bij. Geen roos te bekennen! En ook mijn twee pluimhortensia’s hebben het zwaar en beginnen al bruin te worden. En dan geef ik alles dus regelmatig water, maar dat is met die hoge temperaturen al verdampt voordat het de wortels heeft kunnen bereiken! Dus hoezo niet in mijn achtertuin? Wél in mijn achtertuin! De droogte is zelfs een gróót probleem in mijn achtertuin!

Negatief symbool

We hebben dus wel degelijk regen nodig en we zouden daarom blij moeten zijn met het huidige regenachtige (en koelere) weer. Maar in plaats van blij te zijn, beginnen we met z’n allen meteen te klagen over het ‘slechte’ weer. Hoezo is regen per definitie iets slechts? Moeten we na de afgelopen twee zomers niet iets positiever tegen het verschijnsel regen gaan aankijken?

Het valt me op dat regen in de Nederlandse taal vaak met iets wat niet leuk is wordt geassocieerd. Regenachtig weer wordt ook wel rotweer en pokkenweer genoemd. Rot (vies, bedorven) en pokken (een dodelijke ziekte) hebben duidelijk geen positieve betekenis. Ik zie het ook in spreekwoorden. ‘Hij kwam van de regen in de drup’ betekent dat hij van een moeilijke situatie in een nog moeilijkere situatie terecht kwam. ‘Voor de bui binnen zijn’ betekent dat iemand voordat het slechter wordt, genoeg verdiend heeft. En het veelgebruikte spreekwoord ‘na regen komt zonneschijn’, dat zoveel betekent als het aanbreken van een betere tijd na een periode vol tegenslag.

Ook in liedjes staat regen soms symbool voor iets negatiefs. In Harder dan ik hebben kan van Blof verpesten de buien het humeur van de zanger en kan hij de regen niet aan. In Rob de Nijs’ Het ritme van de regen gebruikt de zanger de regenmetafoor om zijn gevoel van eenzaamheid na een verbroken relatie te beschrijven. Dezelfde metafoor wordt, weliswaar in het Engels, ook gebruikt door de Ierse band The Script in het nummer met de toepasselijke titel Rain. En ook de Schotse band Travis associeert regen met slechte dingen (o.a. depressie) in het nummer Why does it always rain on me?

Koel kikkerlandje

Deze negatieve associaties met regen komen natuurlijk wel ergens vandaan. Vergeleken met veel andere landen hebben Nederland en de Britse eilanden een relatief nat klimaat. Als ik een willekeurige inburgeraar vraag wat hij niet leuk vindt aan Nederland, antwoordt hij steevast de vele regen. Hoewel de hoeveelheid regen in de praktijk meevalt, zit dit wel in de hoofden van de mensen. De term koel kikkerlandje moet toch ergens op gebaseerd zijn.

Maar wat als de droogtetrend van de afgelopen twee jaar doorzet en we vaker te maken krijgen met lege schappen in de supermarkt, sterfte van consumptiedieren en als het op den duur niet meer mogelijk is om in de zomer een bloeiende tuin te hebben? Zeg maar als het NIMBY-effect helemaal verdwenen is en iedereen met een achtertuin smeekt om een regenbui. Zou onze houding ten opzichte van regen dan veranderen? Zouden we regenachtig weer dan niet langer met negatieve termen omschrijven, maar er juist naar uitkijken? Dat de weerman zijn weerbericht begint met de woorden ‘vandaag gaat het lekker veel regenen’ en het afsluit met ‘geniet van deze mooie dag.’? Dat we bij de eerste druppel juichend naar buiten rennen en de regen met een grote glimlach verwelkomen zoals Gene Kelly in het lied Singin’ in the rain uit de gelijknamige film uit 1952?

I’m singin’ in the rain, just singin’ in the rain
What a glorious feeling I’m happy again
I’m laughing at clouds so dark above
The sun’s in my heart and I’m ready for love
Let the stormy clouds chase everyone from the place
Come on with the rain, I’ve a smile on my face
I’ll walk down the lane with a happy refrain
And singin’ just singin’ in the rain